ସଙ୍ଗତ ଦୁର୍ଗାପୂଜାରେ ରହିଛି ମା’-ମାଟିର ବାସ୍ନା

ଭଦ୍ରକ (ଓଡ଼ିଶ୍ରୀ ସମ୍ବାଦ): ଭଦ୍ରକର ସଙ୍ଗତ ଅଞ୍ଚଳର ମା’ ଆଦିମାତାଙ୍କ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ବଙ୍ଗୀୟ ପରମ୍ପରା ଓ ଉତ୍କଳୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ଅନନ୍ୟ ସମନ୍ୱୟ। ଆଡ଼ମ୍ବର ଅପେକ୍ଷା ଧାର୍ମିକ ନିଷ୍ଠା, ପ୍ରାଚୀନ ରୀତିନୀତି ଓ ମାଟିର ମହକ ଏହି ପୂଜାକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଦେଇଛି।

ମୋଗଲ ଅମଳରୁ ପୂଜାର ପରମ୍ପରା

ସ୍ଥାନୀୟ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ, ଏହି ପୂଜା ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସମୟରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା କୁହାଯାଏ। ବଙ୍ଗୀୟ ପରିବାରମାନେ ଏକ ଚାଳଘରେ ମା’ଙ୍କ ମୃଣ୍ମୟ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରି ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ମାଟି ପିଣ୍ଡି ଉପରେ ମା’ଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି ପାରମ୍ପରିକ ବିଧିରେ ଆରାଧନା କରାଯାଏ।

ପାରମ୍ପରିକ ପୂଜାବିଧି ଓ ଅନ୍ନଭୋଗ

ସଙ୍ଗତ ପୂଜାରେ ଆଧୁନିକ ଆଲୋକସଜ୍ଜା ଓ ଆଡ଼ମ୍ବର ଅପେକ୍ଷା ପାରମ୍ପରିକ ପୂଜାବିଧିକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ। ପାରମ୍ପରିକ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ତାଳେ ମା’ଙ୍କ ଆରାଧନା ଭକ୍ତିମୟ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ମହାସପ୍ତମୀରୁ ଦଶମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିଦିନ ରାତିରେ ମା’ଙ୍କ ନିକଟରେ ଅନ୍ନଭୋଗ ଲାଗି ହୁଏ। ନବମୀରେ କଖାରୁ ବଳି ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତିର ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

ତାଳପତ୍ର ପୋଥିରେ ପୂଜା, ସନ୍ଧିପୂଜାରେ ଭିଡ଼

ଦୀନବନ୍ଧୁ ମିଶ୍ରଙ୍କ ନିକଟରେ ସଂରକ୍ଷିତ ପ୍ରାଚୀନ ତାଳପତ୍ର ପୋଥିରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ବିଧି ଅନୁସାରେ ମା’ଙ୍କ ନୀତିକାନ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼େ। ସନ୍ଧିପୂଜା ସମୟରେ ବହୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ମା’ଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରି ଭୋଗ ଅର୍ପଣ କରିବା ସହ ମନସ୍କାମନା ପୂରଣ ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଭିକ୍ଷା କରନ୍ତି।

ମିଶ୍ର ପରିବାର ଓ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ସହଯୋଗ

ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର ଓ ମୋଡିଲାଇ ମିଶ୍ର ପରିବାର ସହ ସ୍ଥାନୀୟ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ମିଳିତ ସହଯୋଗରେ ପୂଜା ପରିଚାଳିତ ହେଉଛି। ପୂଜାର ଶେଷରେ ଅପରାଜିତା ପୂଜା ପରେ ପାରମ୍ପରିକ ବାଦ୍ୟ ଓ ନଗର ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ସହ ମା’ଙ୍କ ମେଢ଼କୁ ପୁରୁଣାବଜାର ଦେଇ ଆଶ୍ରମ ଘାଟକୁ ନିଆଯାଇ ବିସର୍ଜନ କରାଯାଏ।

ସଙ୍ଗତର ମା’ ଆଦିମାତାଙ୍କ ଦୁର୍ଗାପୂଜା କେବଳ ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ; ଏହା ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ଐତିହ୍ୟ, ମାଟି ପ୍ରତି ଆତ୍ମିକ ସମ୍ପର୍କ ଓ ସାମୂହିକ ଆସ୍ଥାର ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରତୀକ।